خبرگزاری مهر - گروه استانها، فاطمه گلوی: سیستان از دیرباز به عنوان یکی از پایگاههای مهم ایمان، بصیرت و وفاداری به آرمانهای اسلامی و انقلابی شناخته میشود؛ منطقهای که مفهوم ولایتپذیری در آن نه صرفاً یک شعار، بلکه یک باور ریشهدار تاریخی و فرهنگی است.
اطلاق عنوان دارالولایه به سیستان، گویای پیوند عمیق مردم این خطه با ولایت اهلبیت (ع) است؛ پیوندی که در بزنگاههای حساس تاریخ، خود را به خوبی نشان داده است.
مردم سیستان در مقاطع مختلف، از دوران صدر اسلام تا سالهای دفاع مقدس و پس از آن، همواره در صف نخست حمایت از ولایت ائمه و ولی فقیه قرار داشتهاند؛ حضور گسترده در صحنههای انقلابی، تقدیم شهدای والامقام، و ایستادگی در برابر تهدیدها و توطئههای دشمنان، نشان میدهد که ولایتمداری در این منطقه یک انتخاب مقطعی نبوده، بلکه ریشه در هویت اجتماعی و دینی مردم دارد.
سیستان، الگوی وحدت و انسجام
سیستان بهعنوان دارالولایه، همواره الگویی از وحدت، انسجام را به نمایش گذاشته است. علمای دینی، معتمدان محلی و نخبگان فرهنگی این منطقه نقش مهمی در تبیین جایگاه ولایت و تقویت روحیه ولایتمداری در میان نسلهای مختلف ایفا کردهاند؛ بهگونهای که این فرهنگ از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.
دارالولایه بودن سیستان، سرمایهای معنوی و راهبردی برای کشور به شمار میرود؛ سرمایهای که نقش مهمی در حفظ امنیت، ثبات و انسجام ملی ایفا میکند و همچنان پشتوانهای مطمئن برای آینده انقلاب اسلامی خواهد بود.
عنوان دارالولایه در سیستان ریشه در تاریخ و اعتقاد مردم دارد
کارشناس فرهنگی سیستان و بلوچستان در گفت و گو با خبرنگار مهر گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای منطقه سیستان در طول تاریخ، مسئله دین، یکتاپرستی و باورهای مذهبی بوده است؛ تا جایی که سیستان به «دارالولایه» شهرت یافته و این عنوان، ریشهای عمیق در گذشته تاریخی و اعتقادی مردم این دیار دارد.
محمد علی ابراهیمی ادامه داد: یافتههای باستانشناسی در محوطه جهانی شهر سوخته نشان میدهد مردمانی که در هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد در این منطقه میزیستند، به زندگی پس از مرگ و معاد باور داشتند و خالق یکتا را میپرستیدند؛ همین اعتقادات، جامعهای صلحجو، راستگو و به دور از خشونت را شکل داده بود و زمینهساز پیدایش نخستین جرقههای تمدن در فلات شرق ایران شد.
وی بیان کرد: در دورههای بعد نیز مصادیق روشنی از دینداری در سیستان مشاهده میشود؛ شهر زرنکا» که در کتیبههای بیستون و تختجمشید از آن بهعنوان شهر مذهبی دوره هخامنشی نام برده شده، و معابد کشفشده در دهانه غلامان، گواه استمرار باورهای دینی در بیش از سه هزار سال پیش در این منطقه است.
کارشناس فرهنگی سیستان و بلوچستان گفت: در دوره زرتشت نیز سیستان جایگاهی ویژه داشت؛ ترویج آئین زرتشت در پیرامون کوه خواجه و دریاچه مقدس کیانی، و وجود آتشکدههای معروف، اهمیت مذهبی این منطقه را دوچندان کرد.
وی تصریح کرد: با ورود اسلام به سیستان، سابقه عمیق دینی مردم و بشارتهای پیشین درباره ظهور پیامبر اسلام (ص) موجب پذیرش آگاهانه و عمیق اسلام شد؛ مردم سیستان بهسرعت به اسلام راستین گرایش پیدا کردند و عشق به ولایت در جان آنان ریشه دواند.
مردم سیستان همچنان پشت ولایت ایستادهاند
ابراهیمی خاطرنشان کرد: این ولایتمداری بهحدی بود که در دوران خلافت اموی، برخلاف بسیاری از مناطق، مردم سیستان هرگز به سبّ امیرالمؤمنین علی (ع) تن ندادند، حتی با وجود فشارها، مالیاتهای سنگین و ظلمهای بیسابقه.
وی بیان کرد: نخستین قیام خونخواهی امام حسین (ع) نیز بنا بر منابع تاریخی در سیستان شکل گرفت و بعدها حضور فقهای برجسته شیعه و شاگردان ائمه اطهار (ع) این مسیر را تقویت کرد.
کارشناس فرهنگی سیستان و بلوچستان افزود: وجود دهها بقعه، قدمگاه و زیارتگاه منتسب به اهلبیت (ع) در سیستان، از جمله زیارت بیبی دوست، حضرت ابوالفضل (ع) و… نشاندهنده پیوند عمیق مردم با ولایت در طول تاریخ است.
وی تصریح کرد: همین روحیه دینی و آزادگی، سبب شد سیستان در شاهنامه خاستگاه پهلوانان بزرگ باشد و در برابر مهاجمان، از تیمور لنگ تا استعمار انگلیس، مقاومتی مثالزدنی از خود نشان دهد.
ابراهیمی در پایان خاطرنشان کرد: در دوران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نیز مردم سیستان با تقدیم شهدای فراوان، از جمله فرماندهان برجسته همچون شهیدان میرحسینی وفاداری خود را به ولایت و نظام اسلامی ثابت کردند
وی افزود: امروز هم با وجود مشکلاتی چون خشکسالی و فشارهای اقتصادی، این مردم مطالبهگر اما وفادار، همچنان پشت ولایت ایستادهاند و هر زمان که نیاز باشد، برای دفاع از ایران، اسلام و ارزشهای انقلابی آمادهاند.
مردم سیستان پیش از اسلام به باورهای دینی اعتقاد داشتهاند
مسئول دفتر نهاد نمایندگی رهبری دانشگاه پیام نور زاهدان در گفت و گو با خبرنگار مهر بیان کرد: در تاریخ سیستان همواره با مردمانی معتقد و دیندار روبهرو میشویم؛ پیش از ظهور اسلام نیز مردم این منطقه پایبندی عمیقی به باورهای دینی داشتند.
حجت الاسلام والمسلمین محمدباقر حیدری نسب گفت: پس از ورود اسلام به سیستان، دو رویکرد مشاهده شد؛ نخست، نگاه برخی حاکمان که با انگیزههایی چون غنیمتجویی، کشورگشایی و سهمخواهی وارد منطقه شدند؛ افرادی همچون ربیع بن زیاد و عبدالرحمن سمُره که عملکردشان با فشارهای اقتصادی و اجتماعی همراه بود.
وی ادامه داد: در کنار این نگاه، رویکرد دیگری نیز شکل گرفت که ریشه در حکومت امیرالمؤمنین علی (ع) داشت؛ در جریان مقابله با راهزنان و غارتگران، سپاه اعزامی از سوی امیرالمؤمنین با فرماندهانی چون ربیع بن کهنی، امنیت و عدالت را برقرار کرد و همین رفتار موجب شکلگیری محبت و ارادت به امیرالمؤمنین در دل مردم سیستان شد.
مقاومت جانانه مردم سیستان در مقابل دستور لعن امیرالمومنین
مسئول نهاد نمایندگی رهبری دانشگاه پیام نور زاهدان تصریح کرد: این محبت و ولایتپذیری، حتی پس از شهادت امیرالمؤمنین نیز ادامه یافت؛ شواهد تاریخی نشان میدهد که مردم سیستان، با وجود فاصله جغرافیایی از اهلبیت (ع) و حاکمیت تفکر عثمانی در بسیاری از مناطق اسلامی، در برابر دستور لعن امیرالمؤمنین مقاومت کردند.
وی گفت: آنان فشارهای اقتصادی، اجتماعی و حتی تهدیدهای ناموسی را تحمل کردند، اما از ولایت دست نکشیدند؛ تا آنجا که در تاریخ ثبت شد لعن امیرالمؤمنین در همه سرزمینهای اسلامی جز سیستان انجام شد.
نخستین قیام به خونخواهی امام حسین (ع) در سال ۶۱ هجری توسط مردم سیستان رقم خورد
حجت الاسلام حیدری نسب در پایان افزود: این روحیه ولایتمداری در ادامه تاریخ نیز تداوم داشت؛ از واکنش مردم سیستان به شهادت امام حسین (ع) گرفته تا همراهی با قیامها و مخالفت با جریانهای ضد علوی؛ از همین رو، سیستان به عنوان «دارالولایه» شناخته شد؛ افتخاری تاریخی که نشان میدهد مردم این دیار در پاسداری از ولایت، نقشی بیبدیل در جهان اسلام ایفا کردهاند و این میراث، شایسته استمرار در گذشته، حال و آینده است.
بررسی تاریخ و شواهد فرهنگی سیستان نشان میدهد که عنوان دارالولایه، محصول یک مقطع یا جریان خاص نیست، بلکه حاصل سیر پیوستهای از انتخاب آگاهانه مردم این دیار است.
تداوم باورهای دینی، مقاومت در برابر تحمیلهای ناعادلانه و ایستادگی بر اصول اعتقادی، سیستان را به الگویی ماندگار در وفاداری به ولایت تبدیل کرده است.
این میراث فکری و معنوی، امروز نیز در رفتار اجتماعی مردم منطقه قابل مشاهده است و میتواند بهعنوان پشتوانهای مؤثر برای تقویت همبستگی ملی، صیانت از ارزشهای انقلاب اسلامی و عبور از چالشهای پیشرو مورد توجه قرار گیرد.
۱۴:۱۶ - ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
نظر شما